اما زندگی به‌ ما می گوید که‌ همه‌ انسانها و از همین زاویه‌ نیز شهدا دارای نقاط قوت و ضعف خود هستند و بوده‌اند. نه‌ انسانها آنچنان کامل و نه‌ شهدا نیز آنچنان کامل. اما دیدن نقاط ضعف انسانهای مبارز و هنوز شهید نشده‌ آسانتر و دیدن این ضعفها در شهدا مشکلتر و شاید اساسا غیر ممکن.

آقای گنجی در شرح این جنبش گفتند که اکنون بعد از انقلاب مشروطه اولین بار است که روشنفکران و فعالان مدنی و اکثریت دست اندرکاران جنبشهای فکری و اجتماعی خواستار دموکراسی شده­اند. ایشان گفتند که انقلاب سال 1979 ایران محصول گفتمان دهه چهل بود که نه تنها گفتمانی دموکراتیک نبود، بلکه حتی یک گفتمان ضد دموکراسی بود.

منفعت طلبی‌های شخصی، افزایش روزافزون جمعیت، گسترش شهرنشینی، پیشرفت و توسعه سریع و یک بعدی، بهره برداری بدون ضابطه از منابع طبیعی از عوامل موثر در تخریب محیط زیست اطراف دریاچه بوده که چنین روندی زمین را تبدیل به مکانی غیرقابل سکونت برای ساکنان آینده آن خواهدکرد.  

مطالعه فرایند دموكراتیزاسیون نیازمند دم��کراسی سنجی و یا سنجش شاخص‌های پیشرفت دموكراسی است. شاخص‌های دموكراسی، به میزان دموكراتیك شدن حكومت و استقرار حقوق و آزادی های دموكراتیك اشاره دارد. دموكراتیك شدن حكومت به میزان مسئولیت پذیری حكام و امكان مشاركت و رقابت در زندگی سیاسی وابسته است.

 میراث ما آیینه‌ هویت و اصالت ماست. یکی از روشهای نسبتا سهل و مطمئن مطالعه‌ تا��یخ و جغرافیای تاریخ اقوام و مناطق مختلف جغرافیایی در روزگاران باستان، مراجعه‌ به‌ متون تاریخی و مدارک بجای مانده‌ از آن دوره‌ است.